sosyal adalet

SOSYAL ADALET

Sosyal adalet, milli gelirin en uygun şekilde taksimini sağlar. İstismarı, sömürücülüğü ortadan kaldırır. Sermayenin çok küçük ve belirli bir zümre elinde toplanmasını önler. Herkese kendi ölçüsünde hayat hakkı verir. Sınıf ve zümreler arasında düşmanlık bulunmayan bir topluluk meydana getirir. Böyle bir toplumda vatandaşlar, yaşadığı ve gelecek yaşantısı bakımından kendini mutlu ve emniyette hisseder. Hz. Ömer (r.a.) bir Yahudi’nin dilendiğini görür. Niçin? Dilendiğini sorar. Kazanma gücü olmadığını öğrenir. Yahudi’ye şöyle der. “Biz sana adil davranmadık. Varlıklıyken senden cizye(Gayr-i Müslimlerin, mal, namus ve canlarını korumak karşılığında devlete verdikleri bir çeşit vergi) aldık. Zayıf olduğunda seni ihmal ettik.” Çevresindekilere dönerek “Beytülmalden bu adama yetecek kadar ayırın” buyurur. İşte sosyal adalet.
Devlet kurumlarının çeşitli kurumlarında seçimle veya tainle atananlar, millet adına kendisine verilen görevden sorumludur. Aile reisliğini üstlenen baba veya anne de ailesine karşı ve topluma karşı mükellefiyet olarak sorumludur. Devlette vatandaşına karşı sorumludur.
Bizim toplumumuzda sosyal adalet var mı dersiniz? Zannetmem, herhalde gülersiniz. Bir tarafta eğlence yerlerinde, diskolarda su gibi para harcayanlar, yatlarda, katlarda yaşayanlar var. Bir tarafta evine bir ekmek alabilmek için, kâğıt mendil satanlar var. Kartondan yorgan yapanlar. Çöpten ekmek arayanlar. Yırtık ayakkabısıyla okula giden çocuklar var. Aylarca, hatta yıllarca, mahkemelerimizde sonuçlanmayan davalar var. Mahkemede dayısı olan var! Bir tarafta kıt kanaat geçinen memur, bir tarafta maaşlarını kat, kat artıran, parlamentomuz var. Bir tarafta adaletsiz atamalar var. Nerde sosyal adalet?
İslâm hukukunda sorumluluklar, “Emanet” kavramıyla izah edilir. Kuran-ı Kerim’de “Şüphesiz Allah, size emanetleri ehline teslim etmenizi ve insanlar arasında hükmettiğinizde adaletle hükmetmenizi emrediyor. Bununla Allah size ne güzel öğüt veriyor. Doğrusu Allah işitendir, görendir” (Nisa 58) buyruluyor.

Süleyman ÖZBAKIŞ